11 april 2020 – 27 februari 2022: Caravans of Gold, Fragments in Time: Art, Culture, and Exchange across Medieval Saharan Africa. Smithonian National Museum of African Art

exhibition

Gold from West Africa was the engine that drove the movement of things, people, and ideas across Africa, Europe, and the Middle East in an interconnected medieval world. As the incredible works in this exhibition show, it is not possible to understand the emergence of the early modern world without this West African story.

Caravans of Gold calls on what archaeologists have termed “the archaeological imagination”—the act of recapturing the past through surviving traces—to present a critical rethinking of the medieval period. Here, rare and precious archaeological fragments are seen side by side, bringing new understanding to complete works of art from the medieval period.

Medieval Africa begins with the spread of Islam in the 8th century C.E. and recedes with the arrival of Europeans along the continent’s Atlantic Coast at the end of the 15th century. During this era, the Sahara Desert was the center of a global network of exchange. As networks spread, so too did cultural practices, fostering the broad circulation of distinctive Saharan aesthetic and intellectual traditions connected to Islam. The reach of trans-Saharan exchange is revealed in the fragments excavated from archaeological sites, now uninhabited, that were once vibrant communities.

Tot 22 november 2020: Wissensdrang trifft Sammelwut. Museum der Kulturen, Basel.

Museen sind gefordert: Was gestern für eine ethnografische Sammlung noch unverzichtbar schien – wie etwa eine Schädelsammlung –, gilt heute als problematisch. Gegenstände wurden ihrem einstigen Kontext entnommen, Objekte aus seltenen und kostbaren Materialien wie Elfenbein lösten Begehrlichkeiten aus und Waffen wurden in Massen angehäuft. Die Ausstellung geht den Motiven der Sammelwut nach und stellt Fragen zum adäquaten Umgang mit sensiblen Objekten.

website

Vanaf 26 juni 2020: Memory. Momente des Erinnerns und Vergessens. Museum der KUlturen, Basel.

Wir alle kennen Theater. Populär und weit verbreitet ist das Theater, das mit Figuren gespielt wird. Die Ausstellung zeigt Stabpuppen, Schattenspielfiguren, Handpuppen und Marionetten aus Asien und Europa. Die Geschichten, die aufgeführt werden, dienen nicht nur der Unterhaltung: Die Figuren bieten Identifikationsmöglichkeiten und die Stücke erklären die Welt. Die Puppenspieler können belehren, herrschende Zustände kritisieren und den Menschen Handlungsmöglichkeiten aufzeigen.

website

ongoing: Weergaloze kunst. Koninklijk Museum voor Midden-Afrika, Tervuren

In deze zaal geven vier vitrines een veelzeggend overzicht van de artistieke productie van maskers, beelden, ivoorsnijwerk en gebruiksvoorwerpen. De verzamelde stukken komen bijna allemaal uit Congo en dateren voornamelijk uit de 19e en vroege 20e eeuw.

Andere vitrines kaarten specifiekere thema’s aan, met een beslist kunsthistorische insteek.
Sommige vitrines moeten bijvoorbeeld de Afrikaanse kijk op schoonheid beter belichten. Andere ruimtes bieden dan weer inzicht in de manier waarop de Belgische aanwezigheid in Congo bepaalde aspecten van de productie en verkoop van beelden heeft beïnvloed.
Op nog een andere plek in de zaal reiken onderzoekers een alternatief aan voor de etnografische studie van materiële Afrikaanse culturen, door de discipline van de Afrikaanse kunstgeschiedenis uit te diepen.

Belgische pioniers als F. M. Olbrechts (voormalig directeur van het KMMA) leverden een aanzienlijke bijdrage tot die benadering, die tot een stilistische en iconografische analyse van de Afrikaanse kunst heeft geleid, maar vooral ook oog had voor de kunstenaar, de mens achter het voorwerp.

website